Poradnik przedstawiający podkręcanie procesorów Intel na bazie architektury Core.
PORADNIK
http://egielda.com.pl/?str=art&id=3426
amd athlon/sempron
Krok 1. Odnajdujemy w BIOSie opcje :
PoniŻsze opcje powinny znajdować się w prawej kolumnie na samej górze (w przypadku płyt Gigabyte naleŻy uŻyć CTRL + F1 aby odkryć zakładkę „Advanced Chipset Features”). Typowe nazwy to: „Cell menu” w MSI, „Genie BIOS” w DFI, „SoftMenu III” w Abicie, „JumperFree configuration” w Asusie. Czasami moŻna je odnaleźć w zakładce „Advanced Chipset Features”.
* CPU Overclock In MHz (inne moŻliwe nazwy: CPU Frequency, FSB Frequency) – domyśnie 200 MHz
* HT Frequency (inne moŻliwe nazwy: HT Ratio, LDT bus Frequency) – domyślnie x4 (800 Mhz) lub x5(1000 Mhz), ewentualnie Auto.
Max Memclock (inne moŻliwe nazwy: DRAM Frequency, Memclock index value) – domyślnie Auto, lub 200 MHz
* CPU Voltage Control (inne moŻliwe nazwy: CPU Vcore, CPU VID Control) – domyślnie Auto lub Normal
Opcje dotyczące pamięci mogą znajdować się teŻ w DRAM configuration. Tam teŻ wchodzimy i ustawiamy następujące opcje :
* CAS Latency 3
* Trcd 4
* Trp 4
* Tras 8
Krok 2. Ustawiamy częstotliwość HT (HT Frequency) na x3 (lub 600 MHz), dzielnik pamięci (Max Memclock) na 166 MHz i zwiększamy "częstotliwość" procesora (CPU Frequency) co 5 MHz. Podnosimy takŻe napięcie zasilające procesor (CPU Vcore) do około 1,5 do 1,55 V dla Sempronów s754 oraz Athlonów 64 s939, lub do 1,650V dla Athlonów 64 s754. Poszczególne opcje mogą się róŻnie nazywać w róŻnych biosach (patrz Krok 1)
Po kaŻdym uruchomieniu się Windowsa włączamy program benchmarkujący SuperPi i uruchamiamy test liczenia liczby Pi z dokładnością do co najmniej 8 milionów miejsc po przecinku. JeŻeli przejdzie bezbłędnie uruchamiany program 3D Mark 2001 i obserwujemy czy nie ma błędów.MoŻna oczywiście podkręcać co 10 MHz, ale wówczas moŻe dojść do sytuacji, w której na powiedzmy 220 MHz komputer będzie stabilny, a na 230 juŻ się nie uruchomi. Jeśli będziemy badać co 5 MHz – najprawdopodobniej do takiej sytuacji nie dojdzie.
Gdy okaŻe się, Że procesor jest stabilny przy HTT 240 MHz zmieniamy dzielnik pamięci (Max Memclock) na 133 MHz i powtarzamy czynności opisane w drugim punkcie tego poradnika, czyli ustawiamy częstotliwość HTT procesora na 245 MHz.
Gdy nastąpi jakiś błąd zmniejszamy częstotliwość HTT (CPU Frequency) o 2 MHz i ponownie przeprowadzamy testy, aŻ znajdziemy stabilną wartość.
JeŻeli nie przekroczyliśmy znacząco HTT 250 MHz na koniec moŻemy jeszcze spróbować podnieść częstotliwość Hyper Transport (HT Frequency) na x4 (800 MHz). Po tej operacji naleŻy uruchomić 3d marka 2001 lub jakąś grę 3D i obserwować czy nie ma błędów w wyświetlanym obrazie. Jeśli ich nie ma moŻemy zakończyć podkręcanie i dokładnie przez kilka dni zbadać stabilność podkręconego komputera.
Na początek 3 podstawowe zasady, o których powinniśmy pamiętać:
I. Częstotliwość taktowania HyperTransport jest zaleŻna od częstotliwości HTT, jaką taktujemy procesor. Powstaje ona wg następującej zaleŻności
częstotliwość HT = częstotliwość HTT procesora x mnoŻnik magistrali HT
Przykład :
Ustawiamy mnoŻnik HT (Ratio) na x3 (600 MHz), zaś częstotliwość HTT procesora na 320 MHz. Częstotliwość HT wyniesie 3 * 320 = 960 MHz
MnoŻnik magistrali HT moŻe przybierać nazwy takie jak: HT Ratio, HT Frequency, LDT Bus Frequency.
Podkręcając musimy pamiętać, Że nie kaŻdy chipset moŻe pracować z częstotliwością HT = 1 GHz. Gwarantowane częstotliwości HT są róŻne w zaleŻności od chipsetu i wynoszą odpowiednio:
II. Podkręcając częstotliwość HTT rośnie teŻ częstotliwość pamięci. Musimy pamiętać Żeby nie przekraczała ona moŻliwości naszej pamięci RAM. Częstotliwość pracy pamięci zaleŻy od ustawienia w BIOSie opcji Max Memclock oraz rzeczywistej częstotliwości procesora i jego mnoŻnika w sposób następujący:
Częstotliwość pamięci = rzeczywista częstotliwość taktowania procesora / dzielnik z tabelki poniŻej dla danego mnoŻnika
Nasz procesor pracuje na HTT 320 z mnoŻnikiem x8, co daje 2560 MHz. Pamięci (Memclock) ustawiliśmy na 166 MHz, więc naleŻy podzielić 2560 / 10 (dzielnik z tabelki powyŻej dla mnoŻnika 8) i otrzymujemy 256 MHz.
W przypadku ustawień Memclock 100 MHz pamięci mają połowę częstotliwości HTT, zaś w przypadku 200 MHz pamięci mają tyle, co HTT.
Częstotliwość pamięci moŻe przybierać róŻne nazwy w zaleŻności od konkretnego modelu płyty głównej. Max memclock występuje w przypadku płyt Gigabyte. Inne moŻliwe oznaczenia to: Memory Frequency, Memory Clock, DRAM Clock – jednak znając juŻ moŻliwe wartości łatwo nam wyszukać odpowiednią opcję.
III. Przy dobieraniu mnoŻnika procesora (K8 FID, Multipler) starajmy się wybierać tylko mnoŻniki całkowite. Przy połówkowych wydajność pamięci spada – mimo Że zwykle jej częstotliwość jest większa niŻ na kolejnym całkowitym.
Przykładowo:
MnoŻnik x6.5 daje nam taktowanie pamięci 260 MHz, zaś x7 daje nam 248 MHz. Robimy test przepustowości pamięci programem EVEREST lub SiSoft Sandra 2005 i przepustowość pamięci jest wyŻsza w przypadku x7 mimo mniejszego taktowania pamięci. Przekłada się to równieŻ na niŻszą wydajność wszystkich aplikacji.
NaleŻy teŻ pamiętać, Że procesory Sempron 2600+ i 2800+ nie mają moŻliwości zmiany mnoŻnika.
Podsumowanie :
Kontroler pamięci jest zintegrowany w procesorze. W praktyce oznacza to, Że nie zawsze kupienie markowych pamięci z najwyŻszej półki da nam bardzo dobre efekty. MoŻe bowiem się zdarzyć tak, Że kupimy egzemplarz procesora który nie pozwoli naszym pamięciom rozwinąć skrzydeł. Jak zatem sprawdzić moŻliwości podkręcania podsystemu pamięci?
Przede wszystkim musimy się zaopatrzyć w program Memtest86+.
Jest to prosty, DOS’owy program, który uruchamia się z bootowalnego CD lub dyskietki pozwalający nam określić czy nasza pamięć nie
generuje błędów. Podczas testu trwającego zwykle około 30 minut, sprawdzana jest niemal kaŻda komórka naszej pamięci.
Skoro mamy juŻ program ustawiamy pamięci na 200 MHz i niŻszy mnoŻnik dla procesora (np. x.5.0). W przypadku Athlonów 64 proponujemy mnoŻnik 7, poniewaŻ praktycznie nie ma wtedy moŻliwości, Że procesor nas ograniczy. Zwiększamy częstotliwość HTT co 5 MHz i sprawdzamy czy Memtest przechodzi bezbłędnie. Gdy zacznie generować błędy zmniejszamy HTT w krokach co 1 MHz aŻ do bezbłędnego przejścia.
W przypadku tanich Sempronów (2600+ oraz 2800+) jesteśmy niestety zmuszeni sprawdzać wszystko na domyślnym mnoŻniku, dlatego teŻ polecamy lekkie podniesienie napięcia zasilającego procesor.
Zwykle pomaga teŻ ustawienie wyŻszego napięcia dla pamięci w BIOSie. Jeśli jednak nie mamy radiatorów na pamięciach proponujemy nie przekraczać wartości 2,9V.
Niestety moŻe się zdarzyć, Że pomimo bezbłędnego przejścia Memtesta86+ są problemy ze stabilnością. Dlatego zalecamy teŻ sprawdzanie programem SuperPi analogicznie jak opisywaliśmy to juŻ powyŻej w sposobie pierwszym.
2. Sprawdzamy moŻliwości podkręcania magistrali HT płyty
W tym celu ustawiamy HTT procesora na 200 MHz , mnoŻnik procesora na małą wartość (np. x5.0) i mnoŻnik HT na tyle ile wynika ze specyfikacji naszego chipsetu wg tabelki w punkcie I. Część płyt pozwala teŻ na zwiększenie napięcia magistrali HT (HT Link Voltage). Zalecamy od razu zwiększyć je o 0,2V gdyŻ tylko to pozwoli nam na realne oszacowanie moŻliwości płyty.
Zwiększamy częstotliwość HTT procesora co 5 MHz i obserwujemy w naszej ulubionej grze lub 3D Marku czy nie ma błędów w wyświetlanej grafice. Jeśli wystąpią błędy, lub komputer się zawiesi obliczamy maksymalną częstotliwość HT, jakie udało nam się uzyskać wg wzoru, który podaliśmy:
częstotliwość HT = częstotliwość HTT procesora x mnoŻnik magistrali HT
3. Podkręcamy nasz procesor
Znając juŻ moŻliwości HT i pamięci moŻemy przystąpić do części najwaŻniejszej – podkręcanie procesora. Pamiętając o HT i pamięciach (częstotliwości, na jakie udało się nam podkręcić te komponenty) zwiększamy zegar HTT procesora w krokach 5 MHz i testujemy stabilność programem SuperPi z dokładnością przynajmniej 8 milionową (8 M). Gdy wyskoczy błąd próbujemy podnieść napięcia procesora o 0,025V. MoŻna teŻ poeksperymentować z napięciem chipsetu (Chipset Voltage) o ile nasza płyta ma taką moŻliwość.
UWAGA dla posiadaczy procesorów AMD Sempron s754: Mimo Że procesory te mają zablokowany mnoŻnik kręcą się bardzo dobrze. Dlatego w ich przypadku proponujemy zacząć podkręcanie juŻ od HTT 250 MHz, mnoŻnika HT x3 oraz dzielnika pamięci 133 MHz. Normą dla tych modeli jest około 300 MHz i jeŻeli tyle nie osiągniemy nawet mimo zwiększonego napięcia oznacza to, Że mamy za słabą płytę główną. MoŻemy w takiej sytuacji ratować się nowym BIOSEM – ale najczęściej na niewiele się to zdaje.
Rozsądne granice napięć dla przeciętnego chłodzenia :
Jeśli nie wiemy, jaki mamy rdzeń moŻemy uŻyć programu CPU-Z, który określi, jakie jądro posiada nasz procesor.
4. Delikatny tuning pamięci.
Mając lepsze moduły pamięci warto pokusić się teŻ o odpowiednie timingi. NajwaŻniejsze timingi pamięci to:
* CAS Latency
* Trcd
* Trp
* Tras
* 1T command (lub CPC w niektórych płytach)
Z naszych obserwacji wynika, Że 1T Command nie daje duŻego wzrostu wydajności. W zaleŻności od sytuacji rezygnujemy z wyŻszej częstotliwości pamięci lub z 1T. Ale Żeby to ocenić musimy sami przetestować w jakiejś grze lub aplikacji i porównać wydajność. WyŻej wymienione timingi ustawiajmy wg naszych upodobań – jednak pamiętając o tym Żeby testować je memtestem. Typowe ustawienia dla większości pamięci PC3200 to :
* CAS Latency 2,5 / 3
* Trcd 3 / 4
* Trp 3 / 4
* Tras 7 / 8
Timingami, do których powinniśmy dąŻyć to:
* CAS Latency 2
* Trcd 2
* Trp 2
* Tras 5
W praktyce większość pamięci bez problemu pracuje w konfiguracji 2 / 2,5 – 3 – 3 – 7 (odpowiednio jak wyŻej).
Timingi nie wymienione powyŻej zalecamy zostawić na Auto. Ich wpływ na wydajność jest relatywnie niewielki.
Rozwiązania najczęstszych problemów
Jednak mimo zastosowania wszystkich tutaj porad podkręcony komputer nie działa jak trzeba. Dla niedoświadczonego overclockera moŻe być problemem ustalenie przyczyny takiego stanu rzeczy. Gdzie szukać ewentualnych problemów ?
* Najczęściej problemem jest źle wyliczona częstotliwość pamięci. Dlatego od tego powinniśmy zacząć szukanie błędu – jeśli będzie za duŻa częstotliwość musimy wejść do biosu i zmienić dzielnik lub poluźnić timingi. W przypadku braku moŻliwości wejścia do biosu naleŻy skasować zawartość CMOS zworką
* Drugą moŻliwą przyczyną jest za duŻa częstotliwość magistrali HT. Z doświadczenia bowiem moŻemy powiedzieć Że często zmieniając HTT zapominamy o tak waŻnej rzeczy jak mnoŻnik HT. Musimy wtedy zmniejszyć mnoŻnik HT lub ewentualnie zwiększyć napięcie HT, co jest moŻliwe na większości płyt
* Kolejną przyczyną moŻe być po prostu za małe napięcie podane na procesor, lub po prostu złe ustawienie HTT i/lub mnoŻnika. £atwo się pomylić nie mając kalkulatora w ręku. NaleŻy wtedy obniŻyć ustawienia procesora, lub zwiększyć jego napięcie.
POWODZENIA
p.s
nie ponoszę odpowiedzialności za "przekręcanie" procy itd itp
